Chắc chắn rồi, dựa trên cấu trúc và văn phong của tài liệu bạn cung cấp, tôi sẽ xây dựng một đề cương nghiên cứu khoa học hoàn chỉnh về chủ đề "Hạn chế sử dụng rác thải nhựa tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An".

---

UBND TỈNH NGHỆ AN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

---

THUYẾT MINH ĐỀ TÀI KH&CN

Nâng cao nhận thức và hành động hạn chế sử dụng rác thải nhựa tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An

Mã số: SVT2025-XX

Chủ nhiệm đề tài: Nguyễn Anh Đức

Giảng viên hướng dẫn: [Tên giảng viên hướng dẫn]

Các thành viên tham gia:

1. Nguyễn Anh Đức2. [Tên thành viên khác]

Nghệ An, 2024

---

1. LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU

• Tự nhiên

• Kỹ thuật

• Môi trường

• Kinh tế; XH-NV

• Nông Lâm

• ATLĐ

• Giáo dục

• Y Dược

• Sở hữu trí tuệ

• Lĩnh vực khác:

2. LOẠI HÌNH NGHIÊN CỨU

• Cơ bản

• Ứng dụng

• Triển khai

3. THỜI GIAN THỰC HIỆN

Từ tháng 01 năm 2025 đến tháng 10 năm 2025

4. CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI

• Họ và tên: Nguyễn Anh Đức

• Đơn vị công tác: Khoa [Tên khoa], Trường Đại học Kinh tế Nghệ An

• Điện thoại: [Số điện thoại]

• Email: [Địa chỉ email]

5. NHỮNG THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

6. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Rác thải nhựa, đặc biệt là đồ nhựa dùng một lần, đã trở thành một vấn đề môi trường toàn cầu, đe dọa hệ sinh thái, sức khỏe con người và sự phát triển bền vững. Tại Việt Nam, theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, lượng rác thải nhựa sinh hoạt tăng nhanh, trong đó khu vực giáo dục là một trong những nguồn phát sinh đáng kể. Việc nghiên cứu và thực hiện các giải pháp hạn chế rác thải nhựa trong môi trường học đường không chỉ góp phần bảo vệ môi trường địa phương mà còn giáo dục và xây dựng ý thức xanh cho thế hệ tương lai.

6.1. Nghiên cứu trên thế giới

Các nghiên cứu trên thế giới đã tập trung vào nhiều khía cạnh của vấn đề rác thải nhựa. Jambeck et al. (2015) ước tính hàng năm có từ 4.8 đến 12.7 triệu tấn nhựa đi vào đại dương, nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề. Các nghiên cứu về hành vi (Steg & Vlek, 2009) chỉ ra rằng nhận thức về tác động môi trường là yếu tố tiên quyết nhưng chưa đủ để thay đổi hành vi; cần có sự tác động của các yếu tố xã hội, chính sách và điều kiện vật chất (như sự sẵn có của sản phẩm thay thế). Các mô hình thành công tại các trường đại học như University of California (Mỹ) hay University of Queensland (Úc) cho thấy sự kết hợp đồng bộ giữa chính sách (cấm đồ nhựa một lần), cơ sở hạ tầng (đặt thùng rác phân loại) và truyền thông giáo dục là chìa khóa để giảm thiểu hiệu quả rác thải nhựa.

Tuy nhiên, các mô hình này thường được thực hiện trong bối cảnh các nước phát triển với nguồn lực dồi dào và ý thức cộng đồng cao. Việc áp dụng trực tiếp vào môi trường đại học Việt Nam, đặc biệt là tại các địa phương, cần có sự điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội và văn hóa đặc thù.

6.2. Nghiên cứu trong nước

Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng đáng báo động về ô nhiễm nhựa. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2021) đã ban hành các chiến dịch quốc gia như "Nói không với đồ nhựa dùng một lần", nhưng hiệu quả tại các đơn vị cụ thể còn khác nhau.

Các nghiên cứu trong môi trường học đường đã bắt đầu xuất hiện. Nguyễn Thị A (2022) trong nghiên cứu tại một trường đại học ở Hà Nội đã chỉ ra rằng, dù sinh viên có nhận thức nhất định về tác hại của rác thải nhựa, tỷ lệ sử dụng chai nước, ly nhựa, hộp xốp trong sinh hoạt hàng ngày vẫn rất cao do tính tiện lợi và thói quen. Trần Văn B (2023) đề xuất các giải pháp về quản lý như tăng cường thùng rác phân loại, nhưng chưa đi sâu vào việc phân tích các rào cản về tâm lý và hành vi của người sử dụng.

Nhìn chung, các nghiên cứu trong nước đã mô tả được phần nào thực trạng và đề xuất các giải pháp mang tính vĩ mô. Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu phân tích một cách hệ thống các yếu tố ảnh hưởng (nhận thức, thái độ, chủ quan, khách quan) đến hành vi sử dụng rác thải nhựa của sinh viên tại một trường đại học cụ thể như Trường Đại học Kinh tế Nghệ An. Khoảng trống nghiên cứu này chính là cơ sở cho đề tài được thực hiện, nhằm xây dựng một bộ giải pháp khả thi, có tính khoa học và thực tiễn cao.

7. TÍNH CẤP THIẾT ĐỀ TÀI

Trường Đại học Kinh tế Nghệ An, với quy mô hàng chục nghìn sinh viên và giảng viên, là một "xã hội thu nhỏ" nơi hoạt động mua sắm, ăn uống, học tập diễn ra hàng ngày, làm phát sinh một lượng lớn rác thải nhựa, đặc biệt là từ các quán ăn, căng tin và hoạt động sự kiện. Việc lạm dụng túi nilon, chai nhựa, hộp xốp... không chỉ gây áp lực lên hệ thống xử lý rác thải của nhà trường mà còn đi ngược lại với xu thế phát triển bền vững và xây dựng hình ảnh một trường đại học "xanh".

Việc thực hiện đề tài này là cấp thiết vì các lý do sau:

• Về mặt thực tiễn: Đưa ra bức tranh toàn cảnh về thực trạng sử dụng rác thải nhựa tại trường, làm cơ sở khoa học cho ban giám hiệu xây dựng các chính sách quản lý môi trường hiệu quả.

• Về mặt giáo dục: Xây dựng và nâng cao ý thức, trách nhiệm môi trường cho sinh viên – thế hệ trí thức tương lai của đất nước, hình thành thói quen sống xanh từ môi trường học đường.

• Về mặt xã hội: Góp phần thực hiện các mục tiêu quốc gia về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xanh tại địa phương.

8. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

• Mục tiêu tổng quát: Đề xuất các giải pháp đồng bộ, khoa học và khả thi nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động hạn chế sử dụng rác thải nhựa trong cộng đồng sinh viên và cán bộ Trường Đại học Kinh tế Nghệ An.

• Mục tiêu cụ thể:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về rác thải nhựa, tác động và các mô hình giảm thiểu hiệu quả trên thế giới và tại Việt Nam.

  2. Phân tích, đánh giá thực trạng nhận thức, thái độ và hành vi sử dụng rác thải nhựa của sinh viên tại trường.

  3. Xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến hành vi sử dụng rác thải nhựa của sinh viên.

  4. Đề xuất các nhóm giải pháp (truyền thông, chính sách, cơ sở hạ tầng) phù hợp với điều kiện của Trường Đại học Kinh tế Nghệ An.

9. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

• Đối tượng nghiên cứu: Nhận thức, thái độ và hành vi sử dụng rác thải nhựa của sinh viên Trường Đại học Kinh tế Nghệ An.

• Đối tượng khảo sát: Sinh viên đang theo học tại Trường Đại học Kinh tế Nghệ An.

• Phạm vi nghiên cứu:

  • Về không gian: Trong khuôn viên Trường Đại học Kinh tế Nghệ An.

  • Về thời gian: Dữ liệu khảo sát được thu thập từ tháng 3/2025 đến tháng 5/2025. Đề tài được thực hiện từ tháng 01/2025 đến tháng 10/2025.

  • Về nội dung: Tập trung vào các loại rác thải nhựa phổ biến trong sinh hoạt hàng ngày: chai nước, ly, hộp đựng thức ăn, túi nilon.

10. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đề tài sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, phân tích và tổng hợp các công trình nghiên cứu, báo cáo, bài báo khoa học trong và ngoài nước liên quan đến rác thải nhựa, hành vi môi trường và các mô hình trường đại học bền vững.

• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi (khảo sát): Xây dựng bảng hỏi chi tiết, sử dụng phần mềm Google Form để khảo sát trực tuyến. Phương pháp chọn mẫu phi xác định (lấy mẫu thuận tiện) với quy mô dự kiến 200-250 sinh viên từ các khoa khác nhau để đảm bảo tính đại diện.

• Phương pháp thống kê, phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS hoặc R để xử lý số liệu thu thập được, bao gồm thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ) và phân tích suy luận (kiểm định tương quan, hồi quy) để xác định các mối quan hệ và các yếu tố tác động.

11. NỘI DUNG VÀ TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN

11.1. Nội dung nghiên cứu

• Chương 1: Cơ sở lý luận về rác thải nhựa và hoạt động giảm thiểu

  • Tổng quan về rác thải nhựa: định nghĩa, phân loại, tác động đến môi trường và sức khỏe.

  • Lý thuyết về hành vi môi trường (Mô hình Niềm tin - Hành vi, Thuyết Hành vi có kế hoạch...).

  • Các mô hình và giải pháp hạn chế rác thải nhựa trên thế giới và tại Việt Nam.

• Chương 2: Thực trạng sử dụng rác thải nhựa tại Trường Đại học Kinh tế Nghệ An

  • Phương pháp nghiên cứu và thiết kế khảo sát.

  • Phân tích, đánh giá thực trạng nhận thức, thái độ của sinh viên về rác thải nhựa.

  • Phân tích thực trạng hành vi sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần của sinh viên.

  • Đánh giá các chính sách và cơ sở hạ tầng liên quan đến quản lý rác thải nhựa tại trường.

• Chương 3: Đề xuất giải pháp nâng cao nhận thức và hành động hạn chế sử dụng rác thải nhựa tại trường

  • Dự báo xu hướng sử dụng rác thải nhựa nếu không có can thiệp.

  • Đề xuất các nhóm giải pháp: (1) Giải pháp về truyền thông và giáo dục; (2) Giải pháp về chính sách và quản lý; (3) Giải pháp về cơ sở hạ tầng và công nghệ.

  • Kiến nghị cụ thể đối với Ban Giám hiệu, các đoàn thể, và sinh viên.

11.2. Tiến độ thực hiện

12. KẾT QUẢ DỰ KIẾN

• Về khoa học:

  • 01 báo cáo khoa học tổng kết đề tài.

  • 01 bài báo khoa học đăng trên Tạp chí Khoa học của Trường hoặc các tạp chí chuyên ngành tương đương.

• Về ứng dụng:

  • Một bộ giải pháp thực tiễn, có tính khả thi cao để trình lên Ban Giám hiệu nhà trường xem xét, áp dụng.

  • Số liệu và phân tích đáng tin cậy về một vấn đề môi trường nóng tại địa phương, làm cơ sở cho các nghiên cứu sâu hơn sau này.

• Về đào tạo:

  • Nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho các thành viên tham gia.

  • Góp phần xây dựng văn hóa "xanh - sạch - đẹp" và ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng sinh viên trường.

13. TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2021). Báo cáo Môi trường Quốc gia giai đoạn 2016 - 2020.

2. Jambeck, J. R., Geyer, R., Wilcox, C., Siegler, T. R., Perryman, M., Andrady, A., ... & Law, K. L. (2015). Plastic waste inputs from land into the ocean. Science, 347(6223), 768-771.

3. Steg, L., & Vlek, C. (2009). Encouraging pro-environmental behaviour: an integrative review and research agenda. Journal of environmental psychology, 29(3), 309-317.

4. Nguyễn Thị A (2022). Thực trạng sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và nhận thức của sinh viên trường Đại học X. Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học Y Hà Nội.

5. Trần Văn B (2023). Giải pháp quản lý rác thải nhựa tại các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học và Phát triển, 21(3), 245-252.

6. World Bank (2018). Vietnam’s Marine Plastic Pollution: A Review of Challenges and Opportunities.

7. ... (và các tài liệu tham khảo khác sẽ được cập nhật trong quá trình nghiên cứu).

---

Nghệ An, ngày ... tháng ... năm 2024