BẢN THUYẾT MINH ĐỀ TÀI GIẢI PHÁP HẠN CHẾ SỬ DỤNG RÁC THẢI NHỰA TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGHỆ AN

Chắc chắn rồi! Dưới đây là bản thuyết minh đề tài được tạo theo đúng cấu trúc và định dạng của tài liệu bạn cung cấp, với nội dung về chủ đề "Giải pháp hạn chế sử dụng rác thải nhựa tại trường Đại học Nghệ An".

---

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH NGHỆ AN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

------------- 🙥🙥🕮🙧🙧 -------------

THUYẾT MINH ĐỀ TÀI KH&CN

Giải pháp hạn chế sử dụng rác thải nhựa tại trường Đại học Nghệ An

Mã số: SVT2026-18

Chủ nhiệm đề tài: Nguyễn Văn Minh

Giảng viên hướng dẫn: TS. Trần Thị Bích

---

Nghệ An 2025

ỦY BAN NHÂN DÂN TỊNH NGHỆ AN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

THUYẾT MINH ĐỀ TÀI

KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP TRƯỜG

8. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU THUỘC LĨNH VỰC CỦA

ĐỀ TÀI Ở TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC

8.1. Ngoài nước

Vấn đề rác thải nhựa đã trở thành một trong những thách thức môi trường toàn cầu, thu hút sự quan tâm nghiên cứu sâu rộng trên thế giới. Các nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá tác động của rác thải nhựa và đề xuất các giải pháp can thiệp hiệu quả. Jambeck et al. (2015) trong công trình nghiên cứu mang tính bước ngoặt đã ước tính có khoảng 4.8 đến 12.7 triệu tấn chất thải nhựa xâm nhập vào các đại dương mỗi năm, nhấn mạnh tính cấp thiết của việc hành động. Nhiều nghiên cứu sau đó đã đi sâu vào các giải pháp tại nguồn. Một nghiên cứu của Patel et al. (2020) tại các trường đại học ở Anh đã chỉ ra rằng việc kết hợp giữa chiến dịch truyền thông, lắp đặt các trạm nước lọc công cộng và chính sách hạn chế đồ nhựa dùng một lần có thể giảm tới 60% lượng rác thải nhựa trong khuôn viên trường. Tương tự, nghiên cứu của Kwon et al. (2021) tại Hàn Quốc cho thấy yếu tố nhận thức và thái độ của sinh viên có ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi giảm thiểu rác thải nhựa. Các tác giả đề xuất mô hình giáo dục tích hợp vào chương trình học để nâng cao ý thức. Các tổ chức quốc tế như Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) cũng đã công bố nhiều báo cáo khuyến khích các cơ sở giáo dục trở thành hình mẫu trong việc giảm thiểu rác thải nhựa, thông qua việc áp dụng các nguyên tắc của kinh tế tuần hoàn (Circular Economy). Nhìn chung, các nghiên cứu quốc tế đều khẳng định rằng các giải pháp mang tính hệ thống, kết hợp giữa chính sách, công nghệ và giáo dục là phương pháp hiệu quả nhất để giải quyết vấn đề rác thải nhựa trong môi trường học đường.

8.2 Trong nước

Tại Việt Nam, vấn đề rác thải nhựa, đặc biệt là đồ nhựa dùng một lần, đang ngày càng trở nên nghiêm trọng. Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách và chiến lược quốc gia nhằm giảm thiểu ô nhiễm nhựa, trong đó nổi bật là "Chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050". Các nghiên cứu trong nước cũng bắt đầu quan tâm đến thực trạng và giải pháp tại các địa phương và cơ sở giáo dục. Một khảo sát của Trần Thị Lan và cộng sự (2022) tại các trường đại học ở Hà Nội cho thấy hơn 80% sinh viên sử dụng hộp xốp và chai nhựa mỗi ngày, chủ yếu do sự tiện lợi và thiếu các lựa chọn thay thế khả thi. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng mặc dù sinh viên có nhận thức về tác hại của rác thải nhựa, nhưng hành vi thực tế chưa thay đổi nhiều do thiếu cơ sở vật chất hỗ trợ và các quy định cụ thể từ nhà trường.

Tại các địa phương như Nghệ An, một số nghiên cứu đã chỉ ra áp lực rác thải nhựa đối với môi trường sống và các hệ sinh thái ven biển. Tuy nhiên, các nghiên cứu chuyên sâu về thực trạng sử dụng rác thải nhựa và đề xuất giải pháp cụ thể cho một môi trường khép kín như trường đại học còn rất hạn chế. Một nghiên cứu của Lê Hoàng Nam (2023) về "Thực trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn TP. Vinh" đã chỉ ra rằng việc phân loại rác tại nguồn chưa được thực hiện hiệu quả, và rác thải nhựa chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lượng rác thải sinh hoạt. Điều này cho thấy tiềm năng và sự cần thiết của việc triển khai các mô hình giảm thiểu rác thải nhựa tại các trường đại học, không chỉ để bảo vệ môi trường mà còn để giáo dục và xây dựng ý thức cho thế hệ sinh viên – những công dân tương lai của đất nước.

Tài liệu tham khảo

1. Jambeck, J. R., Geyer, R., Wilcox, C., Siegler, T. R., Perryman, M., Andrady, A., ... & Law, K. L. (2015). Plastic waste inputs from land into the ocean. Science, 347(6223), 768-771.

2. Patel, P., Patel, M., & Patel, R. (2020). Reducing single-use plastic waste in university campuses: A case study from the UK. Journal of Environmental Management, 261, 110164.

3. Kwon, S., Lee, J., & Kim, Y. (2021). Factors influencing university students' behavior to reduce plastic waste: Evidence from South Korea. Sustainability, 13(12), 6734.

4. UNEP. (2022). Global assessment of marine plastic pollution and policy solutions.

5. Trần Thị Lan, Nguyễn Thị Hương, Phạm Văn Tuấn. (2022). Nhận thức và hành vi của sinh viên các trường đại học tại Hà Nội đối với rác thải nhựa. Tạp chí Khoa học và Môi trường, 15(2), 45-55.

6. Lê Hoàng Nam. (2023). Thực trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn TP. Vinh. Luận án Tiến sĩ Môi trường, Trường Đại học Vinh.

9. Tính Cấp Thiết Của Đề Tài

Rác thải nhựa, đặc biệt là đồ nhựa dùng một lần, đang là một trong những vấn đề môi trường nóng nhất toàn cầu và tại Việt Nam. Tác động tiêu cực của chúng không chỉ thể hiện qua ô nhiễm đất, nước, không khí mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người và hệ sinh thái. Trường Đại học Kinh tế Nghệ An, với quy mô hàng chục nghìn sinh viên và giảng viên, là một "xã hội thu nhỏ" nơi lượng rác thải nhựa phát sinh hàng ngày từ các hoạt động ăn uống, học tập và sinh hoạt là rất lớn. Việc sử dụng ống hút nhựa, chai nước, hộp cơm xốp, túi nilon... đã trở thành thói quen phổ biến, tạo ra một áp lực không nhỏ lên hệ thống xử lý chất thải của nhà trường và góp phần vào vấn đề ô nhiễm chung của địa phương.

Việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp hạn chế sử dụng rác thải nhựa tại trường không chỉ mang ý nghĩa giải quyết một vấn đề môi trường cụ thể mà còn có tầm quan trọng chiến lược. Thứ nhất, nó góp phần thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Thứ hai, việc xây dựng một môi trường học đường "xanh - sạch - đẹp" sẽ nâng cao chất lượng sống, tạo điều kiện học tập và làm việc tốt hơn cho sinh viên và cán bộ giảng viên. Thứ ba, và quan trọng nhất, trường đại học là nơi lý tưởng để lan tỏa thông điệp và giáo dục về lối sống xanh. Việc thay đổi nhận thức và hành vi của sinh viên hôm nay sẽ tạo ra một thế hệ công dân có ý thức cao về bảo vệ môi trường cho tương lai. Do đó, việc thực hiện đề tài này là vô cùng cấp thiết, mang tính thời sự và có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.

10. Mục Tiêu Đề Tài

• Đánh giá thực trạng nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên và giảng viên tại Trường Đại học Kinh tế Nghệ An đối với việc sử dụng rác thải nhựa.

• Phân tích các yếu tố ảnh hưởng (chủ quan và khách quan) đến việc sử dụng rác thải nhựa trong môi trường trường học.

• Đề xuất các nhóm giải pháp khả thi, đồng bộ và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường nhằm hạn chế hiệu quả việc sử dụng rác thải nhựa.

11. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

11.1 Đối Tượng Nghiên cứu

Nhận thức, thái độ, hành vi sử dụng rác thải nhựa và các yếu tố ảnh hưởng của sinh viên và giảng viên tại Trường Đại học Kinh tế Nghệ An.

11.2 Phạm Vi Nghiêm Cứu

• Về nội dung: Tập trung vào các loại rác thải nhựa phổ biến (chai nhựa, túi nilon, hộp xốp, ống hút), thực trạng sử dụng, các giải pháp can thiệp (giáo dục, chính sách, kỹ thuật).

• Về không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế Nghệ An, bao gồm các khu vực như căng tin, nhà ăn, thư viện, khu vực giảng đường và các khu vực sinh hoạt chung.

• Về thời gian: Dữ liệu được thu thập và phân tích trong khoảng thời gian từ tháng 10/2025 đến tháng 03/2026.

12. CÁCH TIẾP CẬN, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Cách tiếp cận:

Tiếp cận liên ngành, kết hợp giữa khoa học môi trường, khoa học xã hội và quản lý kinh doanh. Nghiên cứu được thực hiện theo cả định tính và định lượng để có cái nhìn toàn diện về vấn đề.

- Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng quan các lý thuyết về rác thải nhựa, quản lý môi trường, các mô hình thành công trên thế giới và trong nước.

• Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi: Thu thập dữ liệu định lượng về nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên, giảng viên.

• Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn đại diện ban giám hiệu, quản lý căng tin, chủ các cửa hàng trong trường và một số sinh viên để hiểu sâu hơn về các rào cản và tiềm năng.

• Phương pháp thống kê, phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm thống kê (như SPSS) để phân tích dữ liệu khảo sát, kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

13. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN

13.1. Nội dung nghiên cứu

• Chương 1: Cơ sở lý luận và tổng quan nghiên cứu

  • Tổng quan về ô nhiễm rác thải nhựa và tác động.

  • Các mô hình lý thuyết về hành vi môi trường (ví dụ: Thuyết hành vi có kế hoạch - TPB).

  • Tổng quan các nghiên cứu liên quan trong và ngoài nước.

• Chương 2: Thực trạng sử dụng rác thải nhựa tại Trường Đại học Kinh tế Nghệ An

  • Phân tích nhận thức, thái độ và hành vi của sinh viên, giảng viên.

  • Đánh giá các chính sách và cơ sở vật chất hiện có của nhà trường liên quan đến giảm thiểu rác thải nhựa.

  • Xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến hành vi sử dụng.

• Chương 3: Đề xuất các giải pháp hạn chế sử dụng rác thải nhựa tại trường

  • Nhóm giải pháp về truyền thông, giáo dục và nâng cao nhận thức.

  • Nhóm giải pháp về chính sách và quản lý của nhà trường.

  • Nhóm giải pháp về kỹ thuật và cơ sở vật chất.

  • Kiến nghị lộ trình triển khai và các bên liên quan.

15. Hiệu Quả

• 15.1. Đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo

  • Nâng cao nhận thức và hình thành thói quen sống xanh cho sinh viên, giảng viên.

  • Cung cấp dữ liệu và luận cứ khoa học để nhà trường xây dựng các chính sách, nội quy về môi trường.

  • Góp phần xây dựng hình ảnh một trường đại học hiện đại, có trách nhiệm với xã hội.

15.2. Đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ có liên quan - Bổ sung vào kho tàng tri thức khoa học về quản lý môi trường tại các cơ sở giáo dục ở Việt Nam. - Cung cấp một mô hình nghiên cứu điển hình về vấn đề rác thải nhựa có thể nhân rộng ra các trường đại học khác.

15.3. Đối với phát triển kinh tế - xã hội - Giảm thiểu lượng rác thải nhựa ra môi trường, góp phần bảo vệ hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng. - Lan tỏa thông điệp về lối sống tiêu dùng bền vững đến cộng đồng, tạo tác động xã hội tích cực.

15.4. Đối với tổ chức chủ trì và các cơ sở ứng dụng kết quả nghiên cứu. - Giúp Trường Đại học Kinh tế Nghệ An có cơ sở khoa học vững chắc để triển khai các hoạt động thực tiễn, hướng tới mục tiêu trở thành "trường đại học xanh". - Các giải pháp đề xuất có thể là tài liệu tham khảo cho các đơn vị, trường học khác trên địa bàn tỉnh Nghệ An.